30 mar 2010

Vistas dende observatorios canarios

No seguinte video filmado coa técnica timelapse podemos ver o movemento dos obxectos celestes no firmamento e outras vistosas estampas dende os observatorios de Canarias (Observatorio do Teide, Tenerife, e Observatorio "del Roque de los Muchachos", La Palma).

Video de Daniel Lopez de caliu en Vimeo.


Destacan no video:

• Segundo 44: luz zodiacal no solpor e unha curiosa nube estacionaria que xira durante horas.

• Segundo 54 e seguintes: a luz zodiacal é calramente visible. Nesa secuancia pódense ver obxectos como Venus, a nosa propia galaxia, Andrómeda, as Pléiades, a nebulosa de California e incluso o bucle vermello da constelaión de Orión.

• 01:19: a gran nebulosa de Orión e incluso la cabeza do cabalo caen sobre o Teide.

• 02:14: a Lúa e Venus.

• 02:47: a OGS rastrea basura espacial, incluso vese a través da ventá a Vía Láctea.

26 mar 2010

Hemeroteca astronómica

A astronomía constitúe unha disciplina de gran atractivo, e non só na actualidade. Os últimos descubrimentos da comunidade científica sobre os corpos celestes ou os principais logros na exploración espacial ocupan e ocuparon portadas de revistas de divulgación científica e páxinas enteiras na prensa.

Grazas ó servizo de hemeroteca dalgúns periódicos que ofrecen os exemplares anteriores á "era dixital" escaneados en formato PDF, podemos ter acceso á visión que se tiña dos últimos avances en materia espacial durante as distintas décadas do século XX.

Por exemplo, no seguinte artigo do 4 de maio de 1977 (non tan antigo, tan so hai uns 33 anos) relatan como un descubrimento asombroso o feito de que Saturno non fora o único planeta con aneis ó atoparense evidencias de que Urano tamén os posuía. Á vista das novas de actualidade, nas que se dan a coñecer datos de exoplanetas, de sistemas e estrelas moi alonxados e de outros asombrosos misterios do Universo, hoxe semella un descubrimento bastante modesto. Isto exemplifica a gran velocidade á que avanza a ciencia así como a celeridade coa que asumimos as súas conclusións.


Nesta outra nova, datada o 3 de xuño de 1966, aparecen fotos da sonda Surveyor, unha das misións previas á chegada do home á Lúa na misión Apolo 11 de 1969, en plena carreira espacial entre EEUU e a URRS.


Se tedes a curiosidade de investigar pola vosa conta nos arquivos de prensa podedes buscar novas dende a hemeroteca de "La Vanguardia":

Hemeroteca de "La Vanguardia" con novas dende 1881

NOTA: Pinchade nas fotos para ver a súa ampliación

25 mar 2010

Recreación do Big Bang no LHC

O LHC, o maior acelerador de partículas do mundo, abrirá unha ventá cara o descoñecido para a comunidade científica internacional a partir do 30 de marzo, data na que se prevé o choque de protóns cunha enerxía nunca vista polo ser humano de 7 TeV (teraelectrónvoltios).


Este choque producirase só á metade de potencia da macroestructura,da que se esperan magnitudes de 14 TeV. Pero antes de maximizar as capacidades do LHC, reforzaránse as medidas de seguridade para conter o que se afirma será, a pequena escala, unha liberación de enerxía de natureza similar á dos instantes inmediatamente posteriores ó Big Bang.


Este experimento pode confirmar a existencia dunha hipotética partícula chamada Bosón de Higgs, fundamental para avanzar nas investigacións da física de partículas, afondar no coñecemento da enerxía escura e da orixe do Universo.

CURIOSIDADE: O LHC recolle nos seus experimentos tal cantidade de datos que non hai ordenador que poida procesalos polo que, igual que no proxecto SETI no que miles de usuarios colaboran no procesamento das observacións de radiotelescopios co seu ordenador persoal para a busca de vida intelixente, creouse a páxina LHC@home a través da cal podemos axudar coa nosa computadora a estudar a inmensa fonte de coñecementos que suporán as colisións no LHC.

22 mar 2010

As Leis de Newton por Pedro Duque

No ano 1687 o físico, matemático e astrónomo inglés Sir Isaac Newton revolucionaba o coñecemento do Universo sentando as bases da mecánica clásica coa formulación das Leis de Newton.

Newton amosaba como combinando a Lei da gravitación universal coas tres leis citadas podíanse deducir e explicar as Leis de Kepler sobre o movemento planetario, que supuxeran a principios do século XVII un salto cualitativo no coñecemento do noso Sistema Solar.

Podedes ver o seu enunciado dende a ligazón á galipedia pinchando no seu nome, pero por sorte o primeiro astronauta español, Pedro Duque, membro da ESA (Axencia Espacial Europea), ofrécenos unha marabillosa e entretida demostración dende a Estación Espacial Internacional (ISS) para que as entendamos mellor.





Dende aquí podedes acceder todas as entregas:

1. As Leis de Newton por Pedro Duque
2. Os efectos da ingravidez dende a ISS
3. As propiedades da materia dende a ISS
4. Robótica espacial explicada dende a ISS

19 mar 2010

NASA/ESA TV: vive os lanzamentos espaciais en directo

PREVISTO LANZAMENTO TRIPULADO DO DISCOVERY NA MAÑÁ DO LUNS 5 DE ABRIL ÁS 12:21 (HORA ESPAÑOLA)

O Discovery levará o luns 5 de abril á Estación Espacial Internacional (ISS) un módulo con novos experimentos científicos para realizar na estación espacial, así como unhas 1,8 toneladas de equipos e provisións para a tripulación da ISS.

A misión, de 13 días, ten previstas tres andainas espaciais nas que se substituirá un tanque de amoníaco no exterior da nave, como parte do sistema de refrixeración dos equipos de abordo.

A misión será comandada polo astronauta Alan Poindexter e a súa tripulación estará integrada polo piloto Jim Dutton e los especialistas Rick Mastracchio, Clay Anderson, Dorothy Metcalf-Lindenburger, Stephanie Wilson e a astronauta Naoko Yamazaki da Axencia de Exploración Aeroespacial de Xapón.


Fonte: Orbitazero.es


A NASA ofrece varias canles de televisión tamén retransmitidas por streaming na rede. Algunhas delas ofrecen contidos educativos sobre astronomía, vistas do noso planeta dende unha estación espacial, e retransmisión dos lanzamentos ó espazo dende o famoso Cabo Cañaveral.

Aquí tedes acceso ás canles da NASA TV e da ESA TV que ofrecen lanzamentos de naves espaciais en directo (só tedes que informarvos dos horarios estimados) e tamén acceso a grabacións en diferido.

NASA TV Canle#2


NASA TV Canle#1

ESA TV

Se non podes ver o lanzamento proba a facelo dende aquí

Existen outras canles temáticas de astronomía en Internet. Como exemplo a canle de www.sondasespaciales.com, web en español sobre á actualidade da exploración espacial:


Ou a mexicana @STRO TV, adicada 24 horas á astronomía, que ofrece dúas canles:

- @STRO TV Observ@ción, transmitindo dende as 16 ata as 22 UTC a observación solar do Observatorio "Carl Sagan".

- @STRO TV Educ@ción, con programas educativos e documentais.

A Ría de Vigo por Soichi Noguchi

O astronauta nipón Soichi Noguchi, actual tripulante da Estación Espacial Internacional (ISS), leva dende o 24 de xaneiro publicando fotos de diferentes lugares do planeta a través do servizo de micro-blogue Twitter.


Vairas fotos chamaron a atención dos medios de comunicación, como unha de Exipto sobre a que dixo: "Si, as pirámides pódense ver dende o espazo".


Pero en Galicia, Soichi Noguchi fíxose realmente famoso nos últimos días, cando publicou a seguinte foto acompañada da frase: "Nomea esta cidade europea!".


A cidade en cuestión é Vigo e a súa contorna, e este dato non tardou en facerse eco na prensa.

O fenómeno estendeuse a gran velocidade, e a día de hoxe a foto xa recibiu unhas 32500 visitas e xurdiu un grupo na rede social Facebook que reclama que sexa nomeado fillo adoptivo da cidade.

13 mar 2010

Descubrindo o universo con Google

O xigante dos buscadores, Google, permite explorar o universo a través da súa aplicación online Google Sky. Cun funcionamento similar ó do coñecido Google Maps podemos viaxar polo espazo e incluso simular o visionado dos astros con raios-X e infravermellos. Tamén teremos acceso a fotos e datos de interese de cada rincón das galaxias e dos sistemas coñecidos.


Ademais da aplicación online temos a opción de baixar o programa instalable Google Earth que nos permite explorar o noso planeta con detalladas imaxes de satélite, e á que se lle engadiu a característica de explorar o universo e algúns planetas de xeito similar ó Google Sky.


Pero as posibilidades de estudar astronomía con Google aínda van máis aló, xa que pon á nosa disposición unha aplicación interactiva chamada A Aventura do Universo, desenvolvida pola Agrupación Astronómica de Madrid, CosmoCaixa, o Planetario de Madrid e Google, como parte das actividades do Ano Internacional da Astronomía. Animádevos e deixade un comentario coa vosa puntuación.


No xogo deberás contestar vinte preguntas para avaliar o teu nivel de coñecementos, e poderás subir a túa puntuación á rede e comparala coas de outros xogadores.

NOTA: Para ver imaxes de satélite de España e Galicia, as bases de datos con maior nivel de detalle, especialmente en zona rural, son as dos visores SIGPAC (España) e SIXPAC (Galicia), aplicacións do Fondo Español de Garantía Agraria e da Xunta de Galicia respectivamente para o seguimento de parcelas agrarias, medición de terreos e información catastral. Como mostra, a vista aérea do noso instituto:

10 mar 2010

A inmensidade do universo cantada polos Monty Phyton

Practicade o voso inglés con este video que acompaña imaxes do Sistema Solar, da galaxia e do universo ó ritmo da canción Galaxy Song do xenial grupo de humoristas británicos Monty Phyton.


A canción, de aire ledo, fala do insignificantes que somos na inmensidade do universo citando varios datos concretos que exemplifican a idea de que o seu tamaño é inabarcable para o noso entendemento.

A continuación preséntase un flash interactivo no que movendo o deslizador da parte de abaixo cambiamos a escala para amosar dende as partículas máis pequenas coñecidas ata o que se estima que será o tamaño total do universo, pasando por medidas de átomos, moléculas, microbios, insectos, animais, homes, planetas e galaxias.

A escala do Universo

Telescopios. Simulador de Telescopios. Observatorios galegos

No seguinte enlace poderedes coñecer toda a información sobre o funcionamento do "mellor amigo do astrónomo", o telescopio óptico:

http://www.astrosurf.com/astronosur/telescopios.htm



Ademais, na mesma páxina atopamos un simulador de telescopio onde podemos alterar parámetros reais de telescopios e comprobar os efectos que teñen sobre a observación de catro representativos obxectos celestes: a Lúa, Marte, Saturno e a Nebulosa de Orion (M42)

Simulador de telescopios:
http://www.astrosurf.com/astronosur/telescopios_simulador.htm

En Galicia temos un importante telescopio no observatorio astronómico Ramón María Aller da Universidade de Santiago de Compostela, adicado ó estudo das estrelas dobres e fundado polo importante astrónomo galego Ramón María Aller Ulloa.



Máis cerca, na nosa comarca, no concello de San Xoan de Río existe outro observatorio na alberguería Os Biocos da Vía Nova.